Imoni (khoai sọ hầm thịt bò kiểu Yamagata)
Ẩm thực: Nhật
Vùng: 山形県
Khẩu phần: 4〜5人分（丼・大きめの椀）
Imoni (khoai sọ hầm thịt bò kiểu Yamagata) là một món canh kiểu gia đình. Cho một ít nước tương ngay từ đầu giúp bề mặt khoai sọ săn lại, khó bị nát. Nguyên liệu và các bước nằm bên dưới, kèm ghi chú để nấu tại nhà.
Nguyên liệu
- Khoai sọ (satoimo, còn vỏ) 500 g
- Konnyaku dạng tấm 1/2 tấm
- Thịt bò (phần có mỡ như ba chỉ hoặc thịt vụn) 150 g
- Hành boa rô Nhật (negi) 1 cây
- Nước tương 4 thìa canh
- Đường 1 1/2 thìa canh
- Rượu sake 3 thìa canh
- Nước 800 ml
- Bột ớt shichimi tùy thích
Các bước
- [Sơ chế] Dùng bàn chải chà sạch đất ở khoai sọ, để bề mặt khô rồi mới gọt vỏ (gọt lúc khô tay ít bị ngứa). Cắt miếng hơi to khoảng 4–5 cm. Chất nhớt sẽ làm nước hầm sánh lại, nên không rửa lại mà dùng luôn.
- Dùng mép thìa hoặc tay xé konnyaku thành miếng vừa ăn. Mặt cắt lồi lõm giúp ngấm vị hơn. Loại nào không ghi "không cần khử mùi" thì luộc nước sôi 2–3 phút rồi vớt ra rổ.
- Thịt bò cắt miếng rộng 4 cm, hành boa rô thái vát dày 1,5 cm.
- [Hầm] Cho nước, khoai sọ và konnyaku vào nồi lớn, đun lửa vừa. Khi sôi thì cho trước 1 thìa canh nước tương, giữ lửa sao cho bọt nổi lăn tăn nhẹ nhàng và nấu 15–20 phút. Khi xiên tre xuyên đến giữa củ mà không bị cản thì chuyển sang bước tiếp theo.
- Thêm đường, rượu sake và 3 thìa canh nước tương còn lại, cho thịt bò vào, vừa cho vừa tách các lát thịt. Khi thịt đổi màu sẽ có bọt xám nổi lên, dùng muôi hớt sạch cẩn thận.
- Cho hành vào nấu khoảng 5 phút đến khi hành mềm và ngọt. Tắt bếp, để yên khoảng 10 phút cho khoai ngấm vị. Nếm thử, thiếu thì nêm thêm chút nước tương, múc ra bát và rắc shichimi tùy thích.
Đánh giá công thức
Ghi chú
Cho một ít nước tương ngay từ đầu giúp bề mặt khoai sọ săn lại, khó bị nát.
Chỉ cho thịt bò khi khoai đã mềm. Cho quá sớm thịt sẽ co lại và dai.
Để tiết kiệm thời gian, có thể dùng khoai sọ đã gọt sẵn hoặc khoai đông lạnh. Khoai đông lạnh cho thẳng vào nồi, rút ngắn thời gian hầm khoảng 5 phút.
Thêm mì udon luộc hoặc viên cà ri vào phần nước hầm còn lại để làm bữa kết thúc vào hôm sau cũng là cách ăn của người Yamagata.
Nếu muốn làm kiểu Shonai, hãy dùng thịt heo và đậu phụ chiên dày thay cho thịt bò, và thay nước tương bằng miso.
Nấu sẵn: bảo quản tủ lạnh khoảng 2 ngày. Khoai sọ khi cấp đông sẽ bị xốp rỗng nên tránh cấp đông.
Nguồn gốc
Mùa thu, khi khoai sọ bắt đầu vào vụ thu hoạch, người Yamagata thường mang nồi lớn và củi ra bãi sông tổ chức "imonikai" (tiệc khoai sọ hầm). Sự kiện quây quần bên gia đình, đồng nghiệp, bạn học này đã trở thành hoạt động thường niên không thể thiếu, chẳng kém gì tiệc tất niên hay tiệc mừng năm mới.
Về nguồn gốc có nhiều giả thuyết; tương truyền vào đầu thời Edo, những người lái thuyền chở hàng trên sông Mogami trong lúc chờ hàng đến đã nấu khoai sọ địa phương với cá tuyết khô (bodara) chở trên thuyền tại bãi sông gần Nagasaki thuộc thị trấn Nakayama, và đó là khởi đầu. Thịt bò trở thành nhân vật chính từ khoảng đầu thời Showa.
Ngay trong cùng một tỉnh, hương vị cũng khác nhau: vùng nội địa chuộng thịt bò và nước tương, còn vùng Shonai phía biển Nhật Bản lại quen dùng thịt heo và miso. Tháng 9 hằng năm, tại bãi sông của thành phố Yamagata còn diễn ra lễ hội imoni quy mô lớn, nơi chiếc nồi khổng lồ đường kính hơn 6 m được khuấy bằng máy xúc.